İstanbul
Türkiye
Eveet, geldik İstanbul'a. Burayı yazmasam mı acaba ya?
İstanbul, ilk geldiğimde, çocukken hayallerimi süsleyen bir yerdi; tatillerde buraya gelip yaşamak istediğimi söylerdim. İstanbul Teknik Üniversitesi'ni kazanmak için çalışmıştım; tabii kazanamadım. Tercih yaparken başka bir şehir bile düşünmemiştim; Ankara gibi diğer büyük şehirleri Anadolu'nun küçük şehirlerinden farksız görüyordum. Üniversiteyi kazanıp İstanbul'a ilk geldiğimde o trafik, o insanların sağa sola akışı, hele finans merkezini gördüğüm zaman içimde bir genişlik hissettim. O binaların sahibi bendim sanki. Buraya büyük bir orduyla fethetmeye gelmiştim; surların önünde ordusuyla bekleyen imparatorlar gibi izliyordum şehri.
Şehre ilk sene alışamadım; küçük kentten gelen birinin ezikliği vardı üstümde. Nedendir bilmem, buradaki insanların benden üstün olduğu hissine kapılıyordum. İlk sene İstanbul'un en ücra köşelerinde, bütün sokaklarını gezmeye çalıştım; operalara, tiyatrolara, tarihî yerlere gidiyordum. Sıkıldıkça vapura biniyor, camından denizi seyrediyordum, bazen de yansımamı.
Şehre alıştıkça ezikliği atıyordum fakat büyüsü de gidiyordu. Bazı şeyler gözüme batmaya başlıyordu: Boğaz'ın çevresindeki ilçelerden uzaklaştıkça şehirleşmenin kargacık burgacık olması, reklam tabelalarının estetik olmayan yapılarıyla insanların gözüne sokulması, herhangi bir sokakta yalnız olamayışın, hatta yalnız olduğunda da güvende hissetmeyişin. Sürekli bir yerlere yetişmek zorunda hissetmen. Saatler, alarmlar kurman; gideceğin yere ne kadar sürede gideceğini düşünmen; bazen metrolara istiflenmen.
Bir noktada kolektif bir gerginlik hissetmeye başladım: herkes başı eğik ya da sağa sola saldırma eğiliminde; az gülen insanlar, basit şeylerde bile bir ayrılık görmeye çalışan insanlar. İçim sıkıldı bak yazarken. Gelin size şu kısa deneyimimi anlatayım.
Nedenini hatırlamıyorum; sabah erken saatte karşıya, Avrupa'ya gitmem gerekiyordu ve kalabalıktı tabii ki. Marmaray'a bindim, Yenikapı'da indim. İnsanlar sıraya girmiş, akbil basıyor; kimisi Marmaray'dan çıkıyor. Fakat o Yenikapı durağının kubbesinde sadece akbil sesi yankılanıyordu. İnsanlar konuşmuyor, sırayı takip ediyor. Kendimi bantta etiketlenen bir ürün gibi hissetmiştim; korkmuştum. Kendimi oradan atmak, akbil sesinin korosunu aptalca bir kahkahayla bozmak istemiştim. Tabii ben de etiketimin üzerime basılmasını beklediğim için öyle bir şey yapmadım.
Bir süre sonra şehir beni yalnız hissettirmeye başladı; hayatı kaçırdığımı hissettiriyordu. Koşmak istemesem de zorla beni itiyordu. Akan bir dereydi adeta, ama çılgınca; ve öldürmüyordu, beni itiyordu. Kimi zaman boğuyor ama çıkarıyordu. Bunu da hissettiğim bir sebepten, onu da hatırlamıyorum ama insan olmanın gereklerinden birinden ötürü, canım sıkılmış; sahile gitmiş, bulutları izlemek istemiştim. Bulutlar bile hızla hareket ediyor, bir yere yetişmeye çalışıyordu. O zaman işte dedim: "Galiba Yusuf, bu şehirde tabiat bile boyun eğmiş bu kültüre."
Bu kültürden uzaklaştığımı hissettiğim kimi yerler vardı. Bunların ilki Yeni Cami, sonra da Sultanahmet Camii idi. Buralarda bir yere yetişmek zorunda hissetmezdim. Öyle otururdum, kubbeyi seyrederdim. Belki de şehrin, her şeye rağmen bu kültüre karşı en büyük mücahitleri camilerdir; zamanın biraz da durması gerektiğinin, insan olmak için yaşadığımızın hatırlatmasıdır.









